by Las Polski | 15 marca 2007 09:56
Co to jest borelioza i jak można się nią zarazić? Jest to choroba całego ustroju wywołana przez jeden z gatunków bakterii – krętki Borrelia. Bakterie te są obecne w organizmach wielu ssaków leśnych (gryzoni, saren, jeleni), a kleszcze przenoszą zakażenie z tych zwierząt na człowieka. W związku z tym, że osoby pracujące w lasach stale kontaktują się z tymi zwierzętami, borelioza została uznana za chorobę zawodową leśników. Największe prawdopodobieństwo zachorowania istnieje w północno-wschodniej Polsce, ale przenoszące boreliozę zakażone kleszcze można znaleźć na obszarze całego kraju.
Jakie są objawy tej choroby?
Istnieją dwie fazy tej choroby: pierwsza, skórna, ma postać tak zwanego rumienia wędrującego, druga faza to zakażenie uogólnione. Rumień wędrujący jest to zaczerwienienie skóry, które pojawia się najczęściej po 7 dniach od ugryzienia kleszcza (ale obserwowano też pojawienie się tego rumienia w okresie pomiędzy 3 a 30 dniem od ugryzienia). Na początku jest to zaczerwienienie w miejscu po ukłuciu kleszcza, które następnie poszerza się (stąd określenie – wędrujący) i blednie w środku. Zwiększanie się średnicy tego czerwonego, nieco wystającego ponad poziom skóry, rumienia jest łatwe do rozpoznania i jest objawem występującym tylko w boreliozie. Zmiana ta stopniowo blednie, w końcu zanika. W przypadku zauważenia takiego rumienia, trzeba jak najszybciej zgłosić się do lekarza, by wdrożył odpowiednie leczenie.
Czy taki rumień występuje u każdego zarażonego boreliozą?
Niestety, nie. Rozpoznanie tej choroby byłoby wtedy nietrudne, a leczenie rozpoczęte szybko. Rumień nie występuje u około połowy osób zakażonych. U tych osób obserwujemy dopiero objawy świadczące o zaawansowaniu choroby.
Jakie są objawy typowe dla drugiej fazy choroby?
W tym okresie nie ma objawów charakterystycznych wyłącznie dla boreliozy, dlatego rozpoznanie tej choroby bywa bardzo trudne. Najczęściej dochodzi do zapalenia dużych stawów – kolanowego, biodrowego. Objawia się to ich obrzękiem, zaczerwienieniem i bolesnością. Mogą się pojawiać drętwienia i mrowienia kończyn oraz objawy podrażnienia opon mózgowych: nudności, wymioty i sztywność karku. Może dochodzić do powstania niedowładów lub porażenia kończyn i mięśni twarzy, zapaleń mięśnia sercowego. Często występują bóle mięśni, zaburzenia psychiczne, ciągłe uczucie zmęczenia i kłopoty z pamięcią (boreliozę na tym etapie łatwo pomylić z depresją).
Jakie badania trzeba wykonać, aby potwierdzić zachorowanie na boreliozę?
Ze względu na fakt, że choroba ta powoduje dysfunkcję różnych narządów i u każdego chorego jej przebieg może być inny, nie da się na 100% rozpoznać boreliozy za pomocą powszechnie dostępnych badań krwi, moczu czy radiologicznych. Trzeba oznaczać we krwi pacjenta specyficzne przeciwciała przeciwko tej bakterii, co znacznie ułatwia rozpoznanie. Najczulszym i najbardziej specyficznym badaniem jest metoda PCR potwierdzająca obecność krętka Borrelia z prawie stuprocentową pewnością. Przeciwciała oznacza się w wielu laboratoriach w Polsce, badanie metodą PCR jest dostępne, np. w Szpitalu Zakaźnym w Warszawie.
Jak się leczy tę chorobę?
Boreliozę leczymy antybiotykami, a leczenie trwa – w zależności od etapu zaawansowania choroby – od kilku do kilkunastu tygodni. Im wcześniej się rozpozna chorobę, tym leczenie jest krótsze i skuteczniejsze.
Jak się można przed boreliozą uchronić?
Niestety, nie ma szczepionki przeciw boreliozie. Należy chronić się przed ugryzieniem kleszcza poprzez noszenie stosownego, zakrywającego całe ciało ubioru oraz spryskiwanie się powszechnie dostępnymi preparatami odstraszającymi kleszcze. Nie stosuje się antybiotyków zapobiegawczo.
Source URL: https://nowy.laspolski.pl/3687/borelioza-czyli-choroba-z-lyme/
Copyright ©2026 Las Polski unless otherwise noted.