Instytut Badawczy Leśnictwa – Jak zmieniła się Puszcza Białowieska?
Po 50 latach naukowcy z IBL wrócili na powierzchnie badawczew Puszczy Białowieskiej założone (trwale oznaczone w terenie) przez prof.Aleksandra Sokołowskiego. Przez cztery lata (2011–15) wykonywali obserwacjefitosocjologiczne.
Wyniki badań zleconych przez DGLP zaprezentowali podczasseminarium „Długookresowe zmiany składufitosocjologicznego naturalnych zbiorowisk leśnych w Puszczy Białowieskiej”(22 października, na tydzień przed konferencją nt. Puszczy Białowieskiej, októrej piszemy na s. 21 w nr 22/2015 „Lasu Polskiego”).
Obserwacjom poddano 11zespołów leśnych, w których wykonano 310 zdjęć fitosocjologicznych. Na ichpodstawie opisano zmiany w pokryciu warstw roślinności, średniej liczby,bogactwa gatunków na poszczególnych zdjęciach i zmiany wartości wskaźnikówekologicznych. Wykonana została także analiza zdjęć pośrednich oraz zgodności(DCA). Te ostatnie potwierdziły, że siedliska Puszczy Białowieskiej ewoluują wkierunku bardziej żyznych, o niższym zakwaszeniu gleb. Naukowcy wykazali,że najmniejsze zmiany zaszły w grądach subkontynentalnych, a największe wborach, grądach miodownikowych i świetlistych dąbrowach. Wraz z metamorfozążyzności następują zmiany w oświetleniu dna lasu, a co za tym idzie – wskładzie flory. W procesie tym często zanikają chronione gatunki, np. sasankaotwarta i leniec bezpodkwiatkowy.
Dyskusja nad wynikamibadań skupiała się także m.in. na problemie zmian antropogenicznych iodpowiedzialności za nie oraz zachowania dla przyszłych pokoleń obecnego stanuprzyrody. Po raz kolejny pojawiły się postulaty konieczności odstąpienia odbiernej ochrony puszczańskich walorów. W opozycji obawę związaną z czynnąochroną wyraził m.in. prof. Jan Matuszkiewicz z Instytutu Geografii iPrzestrzennego Zagospodarowania PAN: – Takaforma ochrony mogłaby prowadzić do podtrzymywania sztucznych układów,zahamowania dynamiki zmian w ekosystemach leśnych. Do kwestii naturalnej sukcesji odnosił się prof.Sokołowski. Być może rozwiązaniem wątpliwości byłyby badania porównawczepomiędzy lasami zagospodarowanymi a rezerwatami ścisłymi na podobnychsiedliskach?
Red.
