Zalesiać czy nie zalesiać?

Zalesiać czy nie zalesiać?

Zalesiać czy nie zalesiać?
A. Jermaczek (red.)
Klub Przyrodników
2008

Temat zalesień nie jest błahy, czego najlepszym dowodem jest ponad 1,2 mln ha gruntów w całym kraju, na które od 1947 r. powrócił las i tysiące hektarów czekających, aż zaszumią na nich młode drzewka. W zdecydowanej większości powrót lasu na grunty rolne jest mniej lub bardziej przemyślanym działaniem człowieka. I właśnie wołaniem o to, by zalesienia były działaniem dobrze przemyślanym, jest prezentowana publikacja. Jej autorami są zarówno przyrodnicy, jak i leśnicy, którzy zgodnie podkreślają, że zwiększanie powierzchni leśnej jest działaniem niezbędnym. Jego istotą powinno być jednak odpowiednie planowanie i realizacja zgodna nie tylko z najlepszymi zasadami leśnymi, ale i z uwzględnieniem wartości przyrodniczych zalesianych terenów. Szerokie spojrzenie na zalesiania jest olbrzymią zaletą książki. Uprzedzam jednak – nie jest to podręcznik, który przeprowadzi Czytelnika przez całą problematykę i doradzi co, gdzie i kiedy zrobić, by zalesić zgodnie ze sztuką, zgodnie z potrzebami ochrony przyrody i jeszcze do tego zgodnie z procedurami formalnymi. Książka pokazuje wieloaspektowość dobrego planowania zalesień i może być przydatna zarówno dla indywidualnego właściciela gruntu, gminy planującej przeznaczenie obszarów pod zalesienia, jak i leśników trzymających pieczę nad znaczną częścią krajowych zalesień.

Publikacja wskazuje korzyści dla przyrody i człowieka płynące z przywracania lasów, ale zwraca też uwagę na zagrożenie, jakie może nieść nieodpowiednie rozpoznanie przyrodnicze zalesianego obszaru. Oddzielnie omawia zagrożenia dla istnienia niektórych ekosystemów, oddzielnie dla gatunków roślin i oddzielnie dla zwierząt. Pokazuje konkretne przykłady podejścia do zalesień na obszarach, na których priorytetem jest ochrona przyrody. Porusza także bardzo istotny acz niedoceniany aspekt, jakim jest wykorzystanie w zalesieniach naturalnej sukcesji. Praktyka niejednokrotnie pokazuje, że to, co wyrosło samodzielnie, jest niszczone, a następnie w tym samym miejscu pojawiają się sztucznie posadzone sadzonki. Powodem tego jest nie tylko nieodpowiednie podejście ludzi zajmujących się zalesieniami, lecz również obowiązujące zasady i prawo niedopasowane do potrzeb przyrody. Ale nie zawsze tak musi być, dlatego warto przeczytać tę książkę. Pokazuje ona również, jak z tą problematyką radzą sobie inne kraje w Europie oraz opisuje aktualne podejście do zalesień w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w planowaniu przestrzennym. Szczególnie cenny jest rozdział kończący książkę, przedstawiający 27 wskazań, które powinny towarzyszyć zalesieniom. Książkę można nabyć na www.kp.org.pl .

SoWa