Co warto przeczytać?
Natura 2000 w leśnictwie
Natura 2000 w leśnictwie
Paweł Rutkowski
GDOŚ 2009, s. 69
Chciałoby się rzec, że po latach oczekiwań na „odgórne wytyczne” wreszcie je mamy. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wydała bowiem serię podręczników, które przynajmniej częściowo mają wypełnić lukę, czy raczej gigantyczną dziurę informacyjną/dezinformacyjną. Nie ma co kryć, że sam resort środowiska był winien jej powstania, dlatego chciałoby się pochwalić urzędników, że błąd ów naprawiają. Ale niestety chwalić do końca nie można. Prezentowane w książce poglądy w dużej mierze wypracowane zostały w 15-osobowym zespole, w którym mieli swój udział również przedstawiciele LP i BULiGL.
Poradnik dla właścicieli lasów prywatnych
Poradnik dla właścicieli lasów prywatnych
Piotr Gołos (red.)
IBL 2009
Właściciele lasów prywatnych powinni się spieszyć, ponieważ prezentowana książka ma bardzo niski nakład, a może stanowić dla nich nieocenioną pomoc w poruszaniu się po lesie. I nie chodzi tu o możliwość zgubienia się we własnych chaszczach, lecz o lepsze poznanie specyfiki gospodarowania w lasach prywatnej własności.
Poradnik przygotowany został przez kilkunastu specjalistów, na co dzień pracujących w IBL, LP oraz starostwach powiatowych, do których należy nadzór nad tym rodzajem lasów. Książka rozpoczyna się przedstawieniem sytuacji lasów prywatnych w Polsce i niektórych krajach europejskich. Później omawia prawne aspekty gospodarki leśnej, prezentując m.in. ich tło historyczne, kwestie nadzoru i opodatkowania, obowiązki właścicieli lasów, wymogi wynikające z konieczności ochrony gruntów leśnych, a także zasady obowiązujące przy zalesieniach. Omówione zostały również zasady korzystania z pomocy finansowej oraz doradztwa w kwestiach zalesienia.
Polska nawigator turystyczny
Polska nawigator turystyczny
Tomasz Kaliński (red.)
Carta blanca 2009, s. 640
Prezentowana książka należy do bogatej serii „nawigatorów turystycznych” przygotowanych przez wydawnictwo należące do PWN. Niedawno opisywaliśmy inny jego tom pt. „Parki narodowe”. Zdecydowanie krótsze opisy obszarów chronionych znajdziemy również w przedstawianym nawigatorze, który nastawiony jest przede wszystkim na prezentację wytworów kultury materialnej. Wartym podkreślenia jest fakt, że pokrótce przedstawiono tu również zagraniczne odpowiedniki parków narodowych znajdujących się na krańcach naszego kraju. Co ważne, zilustrowano je również mapkami, na których znajdziemy informacje o najciekawszych obiektach wartych odwiedzenia. Prócz map parków narodowych znajdziemy tu również bardzo liczne plany miast, czasem tylko ich najciekawszych fragmentów. Oczywiście wszystkie pełne są piktogramów z nazwami muzeów, zamków, pałaców, kościołów i innych proponowanych do odwiedzenia budowli. W książce znajduje się także typowy samochodowy atlas Polski z pełną siecią dróg asfaltowych.
Poszukiwanie postrzałków zwierzyny płowej i czarnej
Poszukiwanie postrzałków zwierzyny płowej i czarnej
Andrzej Gembarzewski, Gustaw Matuszewski
Wydawnictwo Świat 2008, s. 47
Rynek książki leśnej i łowieckiej wzbogacił się o kolejny tytuł, próbujący wypełnić lukę w polskiej literaturze tematu. Ma ona charakter poradnika, a porusza trudny i niewdzięczny problem, który w ostatnim czasie staje się kanwą coraz liczniejszych ataków na środowisko myśliwych ze strony przeciwników polowań. Temat postrzałków nie jest publicznie zbyt często podnoszony przez nemrodów, a i w podręcznikach łowiectwa nie poświęca się mu wystarczająco miejsca.
Uszkodzenia drzew leśnych
Uszkodzenia drzew leśnych
Janusz Szałkiewicz
PWRiL 2009, s. 357
Jedną z podstawowych zasad ochrony lasu jest szybkie rozpoznanie sprawcy uszkodzenia drzewa lub drzewostanu i określenie skali tego zjawiska. Prezentowana książka pomoże ustalić, kto lub co zaatakowało drzewa w lesie czy ogrodzie.
Zwierzęta Polski
Zwierzęta Polski
Barbara Ćwikowska, Marcin Karetta
Carta Blanca 2008, s. 300
Jeśli komuś bliżej niezorientowanemu w świecie przyrody chcemy przekazać wiedzę o krajowych zwierzętach, a przy okazji nie zrazić tej osoby mnogością szczegółów, zawiłością systematyki czy sztampowością opisów typu: wielkość, liczba młodych, barwa – polecam tę książkę.
Jest to właściwie album, ale z dość rozbudowaną warstwą tekstową. Omawia poszczególne grupy zwierząt, pokazując tylko najciekawsze zagadnienia związane z ich biologią, ekologią, czasem genetyką. Większość fotografii różnych autorów to doskonałe zdjęcia dokumentacyjne, na których czasem uchwycono szczególnie ciekawą scenę. Pojedyncze zdjęcia mają też szczególne walory estetyczne, ale nie o nie chodziło w tej książce. Tu podstawą jest dobra prezentacja charakterystycznych cech gatunkowych opisywanych zwierząt lub zaprezentowanie ich w środowisku, w którym żyją. I to udało się znakomicie. Zwierzęta opisane zostały gromadami, poczynając od ssaków, na bezkręgowcach kończąc. Kręgowcom poświęcono zdecydowaną większość książki, a spośród bezkręgowców zaprezentowano głównie owady.
Odnawialne źródła energii i pojazdy proekologiczne
Odnawialne źródła energii i pojazdy proekologiczne
Grażyna Jastrzębska
Wydawnictwa Naukowo-Techniczne 2009, s. 284
Postępująca degradacja Środowiska i będące odpowiedzią na nią przepisy nakazujące zwiększanie udziału energii odnawialnej stały się trudnym wyzwaniem dla rozwiniętych państw świata. Nie tylko prawo, ale i kurczące się zasoby paliw sprawiają, że poszukiwanie alternatywnych źródeł energii nie jest wybrykiem naukowców, lecz koniecznością. Szczególnie ciekawym kierunkiem poszukiwań wydają się odnawialne źródła energii (OZE), czyli wiatr, woda, promieniowanie słoneczne, ciepło wnętrza globu, a także biomasa. To właśnie im poświęcona jest duża część książki, która pierwsze wydanie miała przed dwoma laty. Uzupełniona i uaktualniona wersja trafiła właśnie na księgarskie półki.
Monitoring ptaków lęgowych
Monitoring ptaków lęgowych
Przemysław Chylarecki, Arkadiusz Sikora, Zbigniew Cenian (red.)
GIOŚ 2009, s. 615
Dodajmy od razu, że podtytuł brzmi: „Poradnik metodyczny dotyczący gatunków chronionych Dyrektywą Ptasią”. Bez wątpienia jest to jedna z najważniejszych książek w dziejach polskiej ornitologii, a do tego jedna z najbardziej potrzebnych w obliczu zmian zachodzących w środowisku przyrodniczym. Bez wiedzy o zmianach liczebności gatunków, a więc i ich reakcji na ludzką ingerencję w ekosystemy, trudno podejmować działania ochronne. Trudno również było wymagać skuteczności w ochronie przyrody, skoro śledzenie zmian nie było prawnie usankcjonowany. Przyjęcie zapisów Dyrektywy Ptasiej wymogło na naszym kraju zmianę tej sytuacji. Jej efektem jest rozpoczęcie monitoringu ptaków przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska oraz prezentowana książka.
Nadleśnictwo Augustów
Nadleśnictwo Augustów
Roman Rogoziński
Nadleśnictwo Augustów 2009, s. 128
Fotografie Dariusza Karpa i Andrzeja Stachurskiego zdobią wydany niedawno album poświęcony południowej części Puszczy Augustowskiej. Tak jak współczesne leśnictwo, tak zdjęcia i towarzyszący im tekst prezentują nie tylko walory przyrodnicze i gospodarcze lasów, ale i ich rolę w życiu człowieka, edukacji oraz kulturze. Album nie jest więc fotograficzną „laurką” dla Nadleśnictwa, ale zdecydowanie pełni też rolę edukacyjną, opowiadając o lesie i powiązanych z nim elementach przyrody. W książce znajdziemy bowiem również rozdziały poświęcone łąkom, rzekom, kanałom i jeziorom, wśród których szczególne miejsce zajmują suchary, czyli bezodpływowe jeziora dystroficzne. Zauważalny jest również nacisk kładziony w tekście na rolę puszczy w ochronie przyrody. Nadleśnictwo leży w otulinie Biebrzańskiego Parku Narodowego, a na jego terenie znajduje się również kilka rezerwatów, ze sławnym „Kuriańskim Bagnem”, będącym największą krajową ostoją głuszca.
Od siekiery, czyli wstęp do toporologii
Od siekiery, czyli wstęp do toporologii
Edward Marszałek
Ruthenus 2009, s. 144
Prawdę pisze we wstępie Edward Balwierczak, dyrektor RDLP w Krośnie, że nie ma w dziejach leśnictwa narzędzia, które odegrałoby w nim większą rolę. Po lekturze książki można też odnieść wrażenie, że niewiele jest sprzętów codziennego użytku, które wpisałyby się tak mocno w liczne dziedziny naszego życia. Ba, od których tak wiele w naszym życiu zależało i wciąż zależy. Jak przekonuje autor „Od siekiery…”, cywilizacyjny rozwój Europy zawdzięczamy właśnie wynalezieniu siekiery.
Wydawałoby się, że pisanie książki o przedmiocie tak prostym, może wręcz banalnym, to przesada. Wszystkich, którzy tak sądzą, odsyłam do lektury, bo okazuje się, że historia tego narzędzia jest nie tylko stara, ale i bardzo bogata. Również symbolika oraz nazewnictwo związane z siekierą i od niej się wywodzące jest obfite. Kto, prócz autora książki, wie dziś, czym jest bindas lub ćwiła? Może kilku starszej daty cieśli, ale nie podejrzewam, by mieli oni pojęcie, czym jest i jak dużą odległoÊć oznacza klikowisko, czyli odległość, z jakiej usłyszeć możemy odgłos siekiery na zrębie.
