Z zagranicy
Skandynawia – popyt na drewno energetyczne
W Szwecji zaczynają znacząco rosnąć ceny drewna energetycznego. Niektórzy właściciele lasów przestali dostarczać drewno do zakładów celulozowych, koncentrując się na współpracy z elektrociepłowniami. Popyt na drewno dla celów energetycznych przyczynia się nie tylko do kilkuprocentowego wzrostu pozyskania surowca drzewnego, lecz również do modyfikacji metod jego wyrabiania. Przykładowo nie okrzesuje się strzał i nie odcina ich wierzchołków. Sortyment, który dotąd był zwany papierówką, stosowany jest do produkcji peletu.
W Finlandii w pierwszej połowie br. podwoiła się produkcja zrębków w lasach prywatnych. Cięcia pielęgnacyjne w młodych drzewostanach są wykonywane w takich rozmiarach jak nigdy dotąd. Jest to m.in. wynikiem subsydiowania pozyskiwania drewna energetycznego na podstawie fińskiej ustawy o finansowaniu zrównoważonej gospodarki leśnej. Wysokość subsydiów na pozyskiwanie i zrębkowanie drewna przekroczyła już 6,5 mln euro. Całkowity wolumen państwowych subsydiów na cięcia pielęgnacyjne w młodych drzewostanach osiągnął w pierwszej połowie br. poziom 13,5 mln euro.
Brazylia – Odpowiedzialność w przeszłości
Rząd Brazylii uważa, że proponowany obecnie system handlu węglem sekwestrowanym w lasach nie jest właściwą drogą do powstrzymania deforestacji. Głównym przedmiotem brazylijskich obiekcji jest nieuwzględnienie w systemie tych emisji CO2, które miały miejsce w przeszłości. – Sprzeciwiamy się rynkom „leśnego węgla” jako środkom zapobiegania deforestacji – mówi Jose Miguez, szef brazylijskiej międzyresortowej komisji ds. globalnych zmian klimatycznych. – Efekt cieplarniany jest konsekwencją nie tyle emisji, ile koncentracji tych emisji w atmosferze. Proponujemy, aby w drugim okresie rozliczeniowym, po wygaśnięciu protokołu z Kioto, odpowiedzialność poszczególnych krajów za efekt cieplarniany została określona w ujęciu historycznym.
Brazylia zobowiązała się do zmniejszenia o połowę tempa deforestacji w Amazonii do roku 2020 i całkowitego jej zahamowania do 2050 roku. Zamiast handlu „leśnym węglem” brazylijski rząd preferuje instrumenty bezpośredniego finansowania ochrony lasów – np. takie, jakie oferuje Norwegia.Szwecja – Podwójna certyfikacja
Södra – spółdzielcze zrzeszenie 50 tys. prywatnych właścicieli lasów w południowej Szwecji, o łącznej powierzchni 2,2 mln ha – oferuje podwójnie certyfikowany surowiec drzewny. Członkowie zrzeszenia mogą bowiem korzystaç z certyfikacji zarówno w systemie PEFC (PanEuropean Forest Certification), jak i FSC (Forest Stewardship Council). Ci, którzy zdecydują się na podwójną certyfikację, mogą otrzymaç premię w wysokoŚci 20 koron szwedzkich za każdy kubik dostarczonej papierówki. – Podwójna certyfikacja przynosi korzyŚci zarówno naszym członkom, jak również naszym zakładom przerobu drewna. Ułatwia ona członkom Södry sprzedaż drewna, jednocześnie pomagając zaspokoiç popyt na rynku – mówi Urban Eriksson, szef działu gospodarki leśnej w koncernie Södra.
Niemcy – Czarna księga BUND
Pod koniec lipca br. Sojusz na rzecz Środowiska i Ochrony Przyrody w Niemczech (BUND) przedstawił opracowanie pt. „Czarna księga. Las”, w którym wykazał niedostatki niemieckiej gospodarki leśnej. Organizacja opisała m.in. 15 przypadków naruszenia niemieckiego i unijnego prawa dotyczącego ochrony przyrody. Chodziło przede wszystkim o wykonywanie zrębów zupełnych, które w Niemczech są generalnie zabronione, użytkowanie starych drzewostanów cennych pod względem przyrodniczym, szkody glebowe i niszczenie lęgów gatunków chronionych.
Zarzuty BUND zdecydowanie odpiera Georg Schirmbeck, przewodniczący Niemieckiej Rady Gospodarki Leśnej (DFWR). Jego zdaniem 15 opisanych przypadków ewentualnych uchybień bynajmniej nie odzwierciedla niemieckiej praktyki leśnej. Schirmbeck szczególnie ostro wystąpił przeciwko żądaniu objęcia całkowitą ochroną dodatkowych obszarów leśnych w Niemczech. Przewodniczący DFWR uważa, że z uwagi na zmiany klimatyczne rozmiar zużycia drewna pochodzącego z niemieckich lasów powinien zostaç jeszcze zwiększony, ponieważ wyroby drzewne mogą długookresowo wiązaç CO2.Niemcy – Genetyczne odciski palców
Genetycy leśni z Bawarskiego Urzędu ds. Nasiennictwa i Hodowli Roślin (ASP) opracowali nową metodę analizy DNA, mogącą przyczyniç się do zwiększenia wykrywalności sprawców kradzieży drewna. Metoda ta umożliwia jednoznaczne przyporządkowanie ściętego pnia do karpy w oparciu o pobrane z nich próbki kontrolne z sekwencjami DNA. Wykonanie analizy kosztuje ok. 40 euro. W wypadku wcześniej stosowanych metod analizy możliwe było wyizolowanie sekwencji DNA jedynie ze świeżej kory, nasion lub pączków.
Austria – Jeziora coraz cieplejsze
Austriackie Lasy Związkowe oprócz lasów państwowych mają w swej pieczy także ponad 100 jezior. ¸ączna ich powierzchnia stanowi ponad 70% całkowitej powierzchni jezior w Austrii. – Jeziora są prawdziwymi przyrodniczymi perłami Austriackich Lasów Związkowych – mówi Georg Schöppl, członek zarządu spółki akcyjnej Austriackie Lasy Związkowe. – Jednocześnie żadna wielka firma w Austrii nie została dotknięta zmianami klimatycznymi w takim stopniu jak Austriackie Lasy Związkowe. W przypadku lasów wyciągnęliśmy już z tego odpowiednie wnioski. Teraz przyszła kolej na skoncentrowanie się na problemach związanych z wpływem zmian klimatycznych na nasze jeziora.
Jeziora mają dla Austriackich Lasów Związkowych także znaczenie gospodarcze (turystyka, gospodarka nieruchomościami, rybactwo). Kąpiel w jeziorach stanowi drugą po wędrowaniu najpopularniejszą formę aktywności Austriaków w letnim okresie urlopowym. Austriackie Lasy Związkowe zleciły profesorowi Martinowi Dokulilowi, jednemu z czołowych austriackich specjalistów w dziedzinie biologii jezior, wykonanie badań w zakresie wpływu zmian klimatycznych na ekosystemy jeziorne. W ramach tych badań powstała prognoza temperatury wody w 12 austriackich jeziorach w sezonie kąpielowym, sięgająca roku 2050. Przewidywany przeciętny wzrost temperatury wody do tego roku wynosi 2°C. Badania prof. Dokulila mają stanowiç podstawę dalszych studiów nad zmianami w poszczególnych jeziorach.Finlandia – 10. wielkoobszarówka
Wyniki ostatniej, dziesiątej narodowej inwentaryzacji lasów Finlandii wykazały, że zasoby drzewne tego kraju nadal się zwiększają. Obecnie zapas fińskich drzewostanów sięga 2,2 mld m3, a przyrost roczny – 99,5 mln m3. W stosunku do wyników poprzedniej wielkoobszarówki zapas i przyrost wzrosły odpowiednio o 100 mln m3 i 12,8 mln m3, pomimo że w ostatnich dziesięciu latach Finowie pozyskiwali rocznie ok. 70% przyrostu. Ustalony w oparciu o wyniki inwentaryzacji limit rocznego pozyskania drewna tartacznego i papierówki w okresie 2008–17, dopuszczalnego w ramach gospodarki zrównoważonej, wynosi w Finlandii ok. 70 mln m3. Dziesiąta narodowa inwentaryzacja lasów Finlandii była przeprowadzana w latach 2004–08, inwentaryzacja poprzednia – w latach 1996–2003.
Szwecja – Zwolnienia w Sveaskogu
Szwedzki państwowy koncern leśny Sveaskog (3,3 mln ha lasów gospodarczych, 741 pracowników) osiągnął w pierwszym półroczu 2009 r. zysk operacyjny w wysokości 992 mln koron szwedzkich. Oznacza to 7-procentowy spadek w stosunku do analogicznego okresu roku 2008. Na wyniki koncernu wpłynęła utrzymująca się niekorzystna koniunktura na rynku (słaby popyt i spadek cen). Dostawy drewna tartacznego i papierówki, zrealizowane przez Sveaskog, były o 19% mniejsze niż w pierwszym półroczu 2008 roku. Przeciętna uzyskana cena była niższa o 3%. Z kolei wolumen dostaw drzewnego surowca energetycznego wzrósł o 45%.
Zgodnie z prognozami poziom przychodów Sveaskogu w drugim półroczu 2009 r. będzie nadal stosunkowo niski. W związku z tym koncern rozpoczął realizację programu redukcji kosztów funkcjonowania. W ramach tego programu ma zostaç zwolnionych m.in. 40 pracowników Sveaskogu, czyli ponad 5% jego personelu.
Rosja – powolne odbicie od dna
Pozyskanie drewna w Rosji zmniejszyło się w ciągu ostatnich piętnastu lat o 65%, produkcja tarcicy – o 72%, a produkcja papieru – o 33%. W rezultacie udział Rosji w Światowym handlu wyrobami drzewnymi zmniejszył się z 18 do zaledwie 1,9%.
Rosja ma największe zasoby drzewne na świecie: zapas jej drzewostanów, przekraczający 82 mld m3, odpowiada jednej czwartej światowych zasobów drzewnych. Największy dopuszczalny rozmiar rocznego pozyskania drewna sięga 635 mln m3. Rzeczywiste pozyskanie drewna w Rosji wynosi jednak tylko 187 mln m3 rocznie. To oznacza, że jej potencjał jest wykorzystywany w mniej niż 30%.
Wolumen sprzedaży na rosyjskim rynku wyrobów drzewnych (bez mebli) szacowany jest na 11 mld euro, z czego przeszło jedna trzecia to sprzedaż wyrobów importowanych. Rosja produkuje zaledwie 7,5 mln t papieru, podczas gdy Szwecja (zapas drewna 3,2 mld m3) i Finlandia (2,1 mld m3) wytwarzają odpowiednio 12,1 mln i 14,3 mln t papieru! Jedną z przyczyn tej dysproporcji jest fakt, że zużycie papieru na jedną osobę jest w Rosji bardzo małe (37 kg/rok). Dla porównania: w Stanach Zjednoczonych wartość tego miernika wynosi 329 kg/rok.
Walczą z kryzysem
Norwegia
Walczą z kryzysem
Norweski rząd przygotował pakiet koniunkturalny mający przeciwdziałać skutkom kryzysu finansowego. 50 mln koron (ok. 6 mln euro) na zostać wyasygnowanych m.in. na stymulacj zatrudnienia w sektorze leśno-drzewnym i w branży produkcji energii z biomasy oraz na zwiększenie podaży leśnego surowca energetycznego. Ponadto w propozycji uzupełnienia budżetu na rok 2009 przewidziano dodatkowe 50 mln koron na wspieranie produkcji energii z biomasy. W rezultacie norweskie Ministerstwo Rolnictwa i Żywności będzie w roku 2009 dysponowało 100-milionowym funduszem stymulacyjnym dla wspomnianych wyżej gałęzi gospodarki.
W ramach pakietu koniunkturalnego subsydiowane mają być m.in. trzebieże wczesne, pozyskiwanie drewna liściastego, ci cia przy pielęgnowaniu terenów zielonych i pozyskiwanie pozostałości zrębowych. Subsydia będą dost pne dla tych właścicieli lasów, którzy mają zawarte umowy na dostawy drewna energetycznego lub którzy sami wytwarzają energi z surowca drzewnego. Jeden składnik subsydiów ma być naliczany według stawki powierzchniowej (1000–4000 koron/ha), drugi – będzie zależny od poniesionych nakładów (maksymalnie zwrot 40% kosztów operacyjnych).